Bicentenarionchik
Iskay Pachak Wataqa huk punchawllachuqaya; huk pacha ñawpa sapi kawsayninchik hamutanapaqmi, ñawray kawsayninchik riqsinanchikpaq hinataq ñawpaq pacha chayamuqpaq allichakunanchikpaqmi. Kay raki kaqnintakamanmi, uyariykunata, rimaykunata hinataq willakuykuna suyunchik hina kasqanpi puriyninchikpi ñuqanchikwan kaqta raymichayta munaniku.Yaykuykuy kay uyariyman riqsiyman hinataq riqsiy qayna hinataq kunan pim kasqanchik imayna tupanakusqanta.
ISKAY PACHAK WATA 2024 RURAYKUNA
Huánuco Suyupi Gobiernom, Dirceturnintakama, rurarqa “Negritos de Huánuco nisqa ripuynin Raymichayta, Niño Jesús unanchayninpi- Iskay pachak watan ruraypi” kaywanqa maskanku kallpanchayta hinataq Perú suyu riqsichiyta chaynallataq tiksi muyuman “Negritos de Huánuco” nisqapa tusuyninta. Kayqa rurakurqa Complejo Deportivo de Paucarbamba, Amarilispim, 30 cofradías kaq riqsisqam tusuyninwan, pachankuwan hinataq tukuy ima rurayninwan 25 waranqa runakunata kusiriykachinku.
Club Libertad nisqam PEB niqa hinataq Callao suyu Gobiernopa yanapayninwan rimanakuykuspa rurarqa 64° Suyupi Atipanakuytahinataq 14° Tiksi Muyu Marinera - Iskay Pachak Wata 2024 Ruray kaqta”, kaypim 12 categoría qayasqapi atipaqkunata riqsirqaku. Atipanakuy riqsiyqa apakurqa 28 punchaw enero killa 2024 watatam Polideportivo del Callaopi hinataqmi PEB nisqa Medallata hinataq Trofeo Bicentenario nisqata qurqa atipaqkunaman. Kaypiqa karqaku 1500 warmi qari tukuy niraq watayuq tusuqkunam karqaku. Kay atipanakuytam mastariykachirqaku TVPERU qawanantakama hinaspa 65 waranqa runakuta quñuykurqa.
Virgen de la Candelaria raymichaymi, UNESCO nisqam patrimonio cultural inmaterial de la humanidad nisqawan riksispam chanincharqa, kaymi aswan allin Perú suyupa tukuy kawsay chaninchasqa yachayninta qawachirqa. kay raymichayqa Puno suyupim aswan chaniyuq. Kay raymichayqa iñikuykuna hinataq ñawpa kawsaykuna tusuykuna hinataq takiykunatam kuskancharqa mestiza, aimara, quechua ñawpa sapi kawsaykuna qawarichiqta. kaymanqa 219 aswannin huñukunam rirqaku, yaqapas 130 waranqa tusuqkuna hinataq 12 waranqa taki waqachiqkuna, llapan qawarisqa 120 waranqa runakuna qawakuq riqkuna hinataq riqkunam karqaku, munayniyuq (Quq), siraqkuna hinataq maki ruraqkuna.
kay iñiy tukuy kawsay yachayninkuna raymiqa tukuy nastin tusuy takiykuna kachkan kaymi quechua, aymara hinallataq mestiza hina kikinkupa kawsayninkunaman hina qawarichin. Kaypim iskay pachak chunka isqunniyuq quñukuna chisianku, yaqa pachak kimsa chunkayuq tusunku hinallataq pachak iskay chunka taki waqachiqkunapiwan, kaykunata yuparispaqa pachak iskay chunka runakunan kayta chaninchanku unanchaqkunawan kallpachaskunapas siraqkuna hinallataq makiwan tukuy ima llimpi ruraqkunapas.
Kay Ayacuchano hatun pukllay chaninchasqa 2024 - Iskay pachak watanpi Ruraymi riqsichirqa achka ñawray patanchasqa ruraykunata febrero, 10 punchawmanta 14 febrero killakamanmi chawpi punchaw karqa, kaypim sumaq takiyninkunata tusuyninkunata sunquchakuyninkunata hinallataq testamento “Ño Carnavalón” nisqata ñawinchayta qawachirqaku. Kaypim 130 comparsakuna guitarrapa, tinyakunapa, qinakunapa chaynallataq tukuy niray takiykunawan, kay hatun pukllayta tukuy kusikuywan raymichakurqa kawsaykunata, pim kayninkunataqraymichrqaku, hinataqmi kaymanqa 40 waranqa llaqtarunakuna rirqaku.
Municipalidad Provincial de Cajamarca “Mana qunqana pukllay 2024-Iskay Pachak watanpi Ruray”, ñawray ruraykuna tukuy niraqman pachakuy tusuykuna, takiykuna Atipanakuyta kuskancharqa, ñawpa kawsaypi hina purirqaku yaqapas 220 huñukuna, tusustin kusirichirqaku 70 waranqa runakunata. Kunan wata, qispisqa kasqanchik wata sapinchasqankuta hinataq Junínwan Ayacucho batallakuna kaqpa 200 watanta unancharqaku, “Perú suyupi hatun kusikunapaq raymi”, Proyecto Especial Bicentenario del Ministerio de Cultura yanapayninwan karqa, paymi Suyupi Qallarichiq co-organizador hina kaspanpas, hayna 23 punchaw enero killa 2024 watatam, tukuy niraq pachakuywan hinataq takiy tusuy Atipanakuy Cajamarcapi 11 punchaw febrero 2024 watapi kaqman rirqa.
Kay “rimarisun runasiminchikta” - Iskay pachak watan ruraypim” rurakurqa “Perú, suyu achka rimayniyuq” hinataq “tiksimuyupi mama simipa punchawnin kasqanrayku”, kaymi apakurqa Puno suyupi iskay chunka hukniyuq, iskay chunka iskayniquq hinallataq iskay chunka kimsayuq punchawkunapi kay wata febrero killapi.
Apurimeño Pukllay Apu Tusuy 2024-Iskay pachak watanpi Ruray, ñawpa ruraynin apakurqa 2 hina 3 marzo killata apakurqa, achka qullqi mirachiy karqa turismopi, mikuy rantipi, maki ruraqkunapaq hinataq rantiwan puriqkunapaq, nirqa Apurimac Suyu Gobierno.
Apa Tusuy 2024 puririchiywan, maskarqaku kawsay yachaykuna, kawsay sapi kaqta, takiykuna, tusuykuna qawachiyta riqsichiyta, riqsichiyta, chaninchayta, waqaychayta maskarqa apurimeña qanchis provinciakunapa kawsaynin huñulla kallpachananrayku, llaqtapa pukllaynin carnavalnin ruraywan, suyunchikpi pim kasqanchikta Perú suyunchikpa qispiynin sapinchakusqanta Bicentenario kaq hatun watapi kallpacharqa.
Municipalidad Provincial de Ica makipuranakun institucionkunawan, llaqta runakunawan hinataq privado kaqkunawan chay Mincetur, Dircetur, Gobierno Regional, Municipios Provinciales y Distritales, PROMPERÚ, Ministerio de Cultura, hukkunawan hinawan kallpanchanku suyupi turismota ñawpanchan hinataq torno vid nisqapi kusikuypaq purirchiy tukuy niraq ruraykuna. Aswantaq, provinciakunapi turístico muyuriyta hinataq riqsichiykunata ruran, Ruta de los Lagares (viñedokuna kaqta riqsichispa puriy), hukkunanta. 59º Festival Internacional de la Vendimia Iqueña - FIVI 2024.-Iskay pachak wata Raymichay, apakurqa Ica suyupi 01 punchawmanta 10 marzo killakaman , hatun chawpi punchawqa karqa 08 de marzo killatam, minkarirqa1500 runakunata.
Kay hatun PUKLLAYQA ancha riksisqañam Andahuaylas provinciapi, watakuna purisqanman hinam kayta raymichanku, suyunchikpa sutin riksichasqa kanampaq hinallataq Iskay pachak wata quntay independenciata yuyarispa chaynallataq Juninwan Ayacuchopi hatun awqanakuyta yuyaymanaspa “ñawpa usu pukllayqa Perú suyumantam” kaymi Proyecto Especial Bicentenario yanapakuyninwan kallpanchakura chiqirisqa, mastarisqa, chaninchasqa kara awsan lliw suyupi riksisqa kanampaq. Iskay pachak comparsakunam chunka tawa sullka suyukuna lliw suyumanta, yaqa kimsa waranqa llaqta runakunata asuykachimunku.
Junin suyum qanchis provinciankunapiwan lliw suyumanta hinallataq qawa suyukunamanta pachak waranqa watukuqkunata chaskirqa Semana Santa 2024 raymichakuypi - Junin suyupi Iskay pachak watan Ruraypi, sapa provinciakunapim kayqa raymichayqa ancha sumaq apakurqa Domingo de Ramoswan qallarispa domingokaqmanta kawsariykaman (pascua) punchawkama.
Kay watatam, suyupi taytachaman iñikuy qichwakuynin, Ayacuchowan heroicas batallakuna hinataq qispiy aypasqanchikpa sapinchakusqanpa 200 watan chaynallataq suyupi pim kasqanchik unanchaq hinaqa, Proyecto Especial Bicentenario yanapakuyninwanmi kachkan “Semana Santa Ayacuchana 2024 - Edición Bicentenario”, nisqa sutita apaspam, raymichay tiksi muyupi kaqta hinataq suyukunapi llaqtarunakuna kuskanchaq raymi kaq imayna kawsayninta, ñawpamanta imayna qispiyninta hinataq allin kaynin sapinchayta maskan, kaynatam qispirqa iñiykuy hinataq religiónwan kuskanchakuy qawarichikuy Latinoaméricapi aswan allin kaq, Ayacuchopa imayna kawsaynin tanqariq hinataq suyupa turística kaqnin riqsichiy, minkarqa yaqapas 50 waranqa runakunata.
XXXII Ruray Atipanakuy Huaylarsh “Nación Wanka 2024” Iskay Pachak Watan Ruray, Huancayopi apakurqa 30 punchaw marzomanta 1 punchaw abril killakama, kun huaylarsh hinataq ñawpa huaylarsh sapan kaqpi tusuqkuna llalliqmanmi trofeo Bicentenario nisqata qurqaku. Atipanakuytaqa rurarqa Municipalidad Provincial de Huancayo, Instituto de la Juventud y Culturalnintakama, Proyecto Especial Bicentenario nisqapa yanapayninwan. Kaypiqa karqaku 20 waranqa runakuna hinataq 52 instituciónkuna tukuy niraq categoríapi. PEB Trofeo Bicentenario nisqata qurqa llalliqkunaman.
Takiykuna uyariy mana qullqillapaq, ministerio de cultura unanchayninwan, kaytam Amanda Portales, Mauricio Mesones, Ruby Palomino, la orquesta La Cecilia kusiykachirqaku hinallataq agrupación Armonía 10 takiqkunapas karqaku Personalidad Meritoria de la Cultura nisqawan riksichaykurqaku kaypitaqmi kay programa Modo Bicentenario sutichasqa hinallataq kaypi rimariq Proyecto Especial Bicentenariomanta yanapaykurqaku.
Juninmanta Municipalidad Provincial, Proyecto Especial Bicentenario yanapakuyninwanmi, Cruces de Mayo hinallataq La Chonguinada hatun atipanakuy Junina 2024 raymichaypi - Iskay pachak wata quntay riksichiypi, sullka suyupi ancha riksisqa raymi. kay hatun llamkaymi apakurqa kimsa punchaw mayo killapi, chawpi punchaw Junin provinciapi. ichaqa yachanam kay tusuy Patrimonio Cultural de la Naciónwanñam riksisqa iskay pachak iskay chunka iskayniyuq watamantapacha. Kay raymichakuypim pusaq chunka tusuqkuna karqaku, kimsa chunka tawayuq mayordomokunapiwan, kaymanmi iskay waranqa llaqta runakunata asuykachimuraku.
“Señor de la Soledad 2024 raymichaymi - Iskay pachak wata quntay riksichiypi” Señor de Mayowampas riksisqa, Huaraz llaqtarunakunapa taytachan iñiqkuna, kay suyupi iñikuy ruwaymi ancha chaniyuq waranqantin llaqtarunakunata hinallataq watukuq llaqtarunakunata quñunan, kayqa qanchis punchaw mayo killapi apakurqa, kay raymichaytam Huarazmanta Municipalidad Provincial chaninchaykura. PEB nisqam huk placa riksichakuywan quykura, Huaraz suti qillqawan achkisqata churaykachiraku kay sullka suyupa plaza de armas kasqampi, iskay pachak wata quntayninrayku Perú suyu independencia qaypasqanrayku. Kaymanmi pachak llaqtarunakunata asuykachimuraku.
Festival de la Chunguinada Cerreña - skay pachak watanraykum maskan llapan punta runakunapa yachasqanta chawpi Perú suyupa imayna yachasqanta colonia kasqampi. Chaymi qawakurqa expresión visual nisqampi, tusuykunapi, takikunapi allin yachayniyuq mana runakuna qunqanampaq qatun utaq sullka suyukuna qawachikuykinapi, qinataqmi turismo nisqanta, puririchinqa, qullqi ruraqkunata qariyachinqa kimsa waranqa runakunata apamuspa.
Ñawpaq Festibolivariano Ayacucho 2024, machukuna, maqta sipaskuna hinataq warmakunam ñawpa sapi hinataq deportiva raymichay hinataqmi kay qawachiypi tarinqaku achka deportiva pukllaykunata hinataq emprendedorkuna willakuy hatuskunam yaykunqaku. Kay ruraykunatam, rurarqa Proyecto Especial Legado, Municipalidad Provincial de Huamangapa yanapayninwan, kayqa kicharayaq karqa llaqta ayllukunapaqmi, cultura, arte hinataq deportiva kaq prácticatam Ayacucho llaqtapi kallpanchayta maskan, Juegos Bolivarianos del Bicentenario Ayacucho 2024 kaqpi hinataq “A 180 días de los Juegos” nisqapi raymichan. Hatun llamkayqa merch nisqata quykun runakuna riqkunatam, hina chaynallataq rurarqaku bailemanta clase maestra yachachiyta Bicentena animaciónwan kuska.
Allin kaynin Huancayo illay qatunapim qanchis punchaw isqun punchawkama junio killapi Huancayopi Plaza Huamanmarca kasqampi ruwaykurqaku, kaypim tukuy niraq tusuykuna, mikuykuna, yachay kawsayninkuman hinata sapa sullka suyukuna lliw suyupi kaqta qawariykachinku. kay llamkay unanchaymi Iskay pachak wata quntay riksichiypi sutichaykurqaku kay chaninchaykunawanmi Juninta qawa suyumanta llaqtarunakuna watukuykurqaku, hina chay Junin awqanakuy apakusqampi.
Chay Raymi llaqta, Castilla simipi ninan "la fiesta del pueblo" quñunakuy karqa Chachapoyas llaqtapi, Chaypim achka runa quñupakuy Chay llapan sullka suyu Amazonas nisqanmanta, paykunam ancha ancha sunqunwan qawachirqaku tususpaku, takispaku Chay Tinkuy nisqampi runa runalla, qepan yachachiykuna, kusisqallaña, tupaykunaq Hina. Chaymi proyecto especial Bicentenario Ministerio Culturapa qurqa Hatun qillqakunata achkikukuqkunawan "Raymi Llaqta" nisqanta. Chayñataqmi placas de reconocimiento nisqanta Gobierno Regional nisqanman, asociación civiles nisqanmanpas, allin llamkasqanmanta turismo raymikunata qawachiypi Kay iskay pachak watapi Perú suyupa España makinmanta lluqsikusqanta. Kay huñunakuy apamurqa iskay chunka pichqa waranqa runakunata. Raymi llaqta castilla simipim “La fiesta del pueblo”,
San Juan Kimbiri VRAEM 2024 Raymichaynin, kay amazónica raymiqa VRAEM nisqapi hinataq suyupi ancha allin chaniyuq kaqmi, kayqa llaqtarunakunapa kawsayninta, kawsay sapinta, ñawpa sapi kawsaynintam hinataq llaqtapi runapa kawsaynintam chaninchayta munan, Agro-Ecoturística nisqata hinataq llaqtakuna kuskanchaspa yachayninkunata puririchispa. Kaytaqa rurarqa Municipalidad Distrital de Kimbirim, 15 punchawmanta 25 punchaw junio killakaman hinaspa minkaykurqa 20 waranqa runakunata.
Piura sullka suyupim Perú suyumanta cumbia takita riksichaykunku iskay pachak wata quntaynin kasqanrayku. kaypim ancha kusikuyllawanña kay sullka suyu takita raymichaykunku, Piurapi Parque Miguel Cortez Concha Acústica kasqampi. kaypim munayllapaqña pichaqa waranqantin llaqta runakuna karqaku tukuy niraq Perúmanta cumbia takiy waqachiqkunawan.
VRAEM yunkapi San Juan raymichaymi yachayninkuman hina, usunkuna, tiyaq lliw llaqtarunakunapa kawsayninkuna hinallataq pachamama waqaychay chaninchayta maskan. Perú suyu yunkapi kaqkunam cristianismopi San Juan Bautista taytachan iñiqkunam aswan riksichiypim kayta raymichaykunku. chawpi punchawkunam karqa iskay chunka kimsayuq hinallataq iskay chuka tawayuq junio killapi. Kaypim iskay waranqa pichqa pachak llaqtarunakuna karqaku.
“Inti Raymi – Bicentenario Ruray.. Inti raymi llapan tiksimuyupaq kancharin” nisqawanmi suticharqaku kay watata, kay raymiqa, Qosqo llaqtapi yachasqañam ñawpaqmanta alli allin raymichasqa karqa, chaymi apakurqa iskay chunka tawayuq inti Raymi killapi 2024 watapi. Kay raymichaypim qispichiyta maskarqaku “Ñawpa ruwasqankuta himallataq riqsichikuyninkuta mastarinankupaq”, chaymanhina, llapa ñawpamanta ruwasqankuta hatunmanta chaninchanku, chaynallataq llaqtanchikkunapa ñawpa ruwayninkunata, Kay raymichayqa karqa 200 watan kasqanpim independencia sapinchakusqanmantam. Chaypin 150 waranqa runakuna tarikurqaku hinallataq 900 isqun pachak actorkuna runa ima ruwarirqaku.
Municipalidad Provincial Moyobambapi kay ruwanapi unanchasqapa yanapasqan ruwarirqaku kay iskay pachak wata kasqanrayku ruwarirqaku Kay 50 pichqa chunka Semana Turística nisqan Moyobambapi – Iskay pachak wata kasqanhawa, iskay cuhnkamanta 20 kimsa chunka punchawkama intiraymi killapi, uchuy suyu provincia Moyobambapi. Kay raymichayqa apakurqa kay San Juan Raymi rayku, San Pedro hinaspa San Pablo, huñumpi atipanakuy moyobambina hinaspa ñawpakunatahina tukuy rikchaq unanchayta chaskinqa hinaspa Perú suyupa yunkampi hina, chayba hukkunapas. Chay raymi apakusqa chunka waranqa runajunawan.
San Pedrito raymichay – 200 wata kasqan hawa Chimbotepi raymicharqaku, Chunka iskayniyuq waranqa runakunawan, challwa hapiqkunapa taytachanta procesi{onpi purichinku. San Pedritopa hayllanmi “La Niña” embarcaciónpi purichirqaku San Pedro Apóstol parroquiamanta La Caleta hatun quchakama, qallarirqa hatun Qucha qallarirqa. Chay raymichaypis misatapas rurasqakutaq chaypis mañakusqaku allin challwakuna hapinankupaq hinaspa allin salurniyuq challwa hapiqkuna kanankupaq. Iskay pachak wata kasqan hawam ruwananwan yanaparqa kay ruwaykunata hinaspa chaypi kaqkunaman plakakunata aypurqa yuyarinankupaq. Chaynallataq raymichaypi karqataq tusuykuna, comparsakuna hinaspa karrukuna pachachisqa lasa armas pampapi. Monseñor Ángel Zapata hinaspa hukkunapas chaypi kaqkuna mañakurqaku allin achka challwakuna hapinankupaq. Chaypim chiqap karqa llapa ruwayninkuna, tukuy sunqunkuwan mañakusqanku hinaspa uchuy suyunku riqsichisqankumanta.
LSemana Turística – Bicentenario watanta Chorrillospi raymicharqaku kay 28 hinaspa 30 inti Raymi killapi imayna José Olaya Balandra yachakusqanmanhina hinaspa ñawpamanta kay uchuy distritokunapi challwakuna imayna hapisqankunamanta. Kay 29 inti Raymi killapi yuyarirqakutaq Olaya wañukusqan 201 watan kasqanta. Militarkuna marchaspanku, Junínpi hinaspa Ayacuchopi batallata yuyarinanrayku ruwarinku hinaspa karqakutaq Ejercitopi Militar tropakuna chaynallata Marinapi kaqkuna marcharqaku. Chaynallataqmi ruwakurqa chay ñawpaqkunatahina procesión lamar quchapi San Pedrorayku. Karqataqmi sumaq pachakusqa tusuykuna, comparsakuna hinaspa tukuy rikchaq ninakunawam pukllay karqa. Karqataqmi, Proyecto Especial Bicentenario hinaspa qurqaku 4 trofeokunata hinataq suñakuna hinaspa waytakunatapas chaninchanampaq kay wata kasqanta hinaspa yuyarirqaku imayna chorillano José Olaya apu kayman chayasqanmanta.
Guitarrata tiksimuyu raymichay “Pedro Ximénez Abril” nispan suticharqaku kay iskay pachakman chayasqankumanta hinaspa yuyaymanaynarirqaku kay allin ariquepeño takiykuna waqachiqkuqta.
Chavín de Huántar distritom kusikurqa llapa tusuyninkunawan hinaspa llapa llaqtampa ruwayninkunata qawaspa kay “I Festival de Danzas Folclóricas Nacionales 2024” nisqan apakuptinmi, Kaypim huñunakuykurqaku 300 aswannin tusuqkuna hinaspa karqataq 15 huñukuna huklaw uchuy suyukunamanta kay Perú suyu ukumanta.
Campo de Martepa Concha Acústican kasqanpim Ministerio de Cultura rurarqa, chaypim qawachirqaku huk hatun rurayta llapan ayllukunapaq takiwan hinataq kawsa sapi tukuy niraq kasqanta, PEB nisqaqa huk Bicentenario qawachiyniyuq karqa, “Bicenta” nisqapa tarikuyninwan hinataq bicentenariopi yanapakuqkuna tupachiy karqa hatun ruray yanapananpaq.
Mamacha Virgen del Carmen Raymichakuynin -Bicentenario Ruray. Chavín de Huántar distritopi Áncash suyupim, iñiy kuyakuqkunawan quntaykun, takiykunawan, anda wantupi purichiykunawan hinallataq llimpi yachay ruwaykunawan hina Mama Callmi ñawpa arte hina raymichaypi.
Ministerio de Culturamanta Proyecto Especial Bicentenario nisqawan riksiykachin tukuy ima llimpi makiwan qispichisqakuna Arte ruray Akllasqata Ruraq Maki Antayetachari Akoki 2024 Bicentenariopi Ruraypi. Kay ruwasqankunam karqa 19 punchawmanta 31 julio killakama sala Paracas Ministerio Cultura Ukupi qawanapaq karqa. Kay qawachiypim 24 akllasqata 52 ruwasqankunamanta Perú suyupa ruwayninkuna riqsinapaq karqa. Ruraykunaqa qawachirqa 24 suyukunata hinataq qawachirqa ñawpa sapi kawsaykuna kaqta, independencia apakusqan imayna kasqanta, hinataq riqsichikuyninta suyunchik ñawray qayllanta riqsiichin.
28° Feria Internacional del Libro de Lima 2024 qawachirqa Perú iskay pachak wata kasqan hawa. Kay Proyecto Especial Bicentenario nisqan Ministerio de Cultura riqsichirqa 200 iskay pachak wata qipantaña: Yachariqkuna tapukun, Yachaqkuna kutichin. Kay Feria maytukuna tiksi muyupaq Lima 2024 – Bicentario kasqan hawa, 110,000 runakuna qawaq riqsirqaku. Chaypi imayna rakikusqanmanta tapukuykunata kutichirqa llapa yachariqkunapaq, ima“¿Perú suyupi imakunatataq 200 wata qipa mikurqaku?” chaynallataqsi trueque nisqata ruwasqaku hinaspa rimanakusqaku imayna Perú suyu puririsqanmanta, maytukunata quspanku kay maytu taqimanta. Kaynallataqsi, pachakusqaku Bolívar hinaspa San Martín hina. Chay riqsichikuypi, maytu unanchasqa kasqa 200 qipakama kasqanmanta: yacharirqaku tapukunku, yachaqkuna kutichin, runa simipi aimarapi awajun hinaspa ashaninkapi tikrachispa. Chaynallataq qawarirqaku uyarina maytukunata hinaspa la Fonoteca Bicentenariotapas, chaymaq riqkunata allinta umanchaspa yacharinankupaq. 28 riqsichikuyninkuna julio killapi. Sallqapa takinwan, warmakunapa Coro takispa hinallataq Max Castrowan.
Apakurqa kay Centro de Convenciones Canaán Ayacucho llaqtapi, 25 iskay chunka pichqayuqmanta 29 iskay chunka isqunniyuq julio killa 2024 watapi, Mancomunidad Regional de Los Andes (Ica, Junín, Huancavelica, Apurímac, Cusco y Ayacucho) suyukunapa tarpuy mikuykuna qispisqanta qawachinanraykum hinataq suyukunapa yanapaypi llamkaynin riqsichistam maskan. Proyecto Especial Bicentenario suyukunapa makipuranakuynintam, chaynallataq batalla de Ayacucho, Junínpa 200 watan chayamusqan raymichananraykum rurakun.
Feria “Perú Mucho Gusto Tacna 2024” sutichasqa, sapa wata Promperúpa ruwasqan, chaypim riqsichinku Perú suyunchik ukupi maykuna riqsiq rinankupaq. Kay wata, kay mastaypitam ruwarirqaku kay iskay pachay wata kasqan hawa, Junínpa hinaspa Ayacuchupa ruwayninkuna riqsinankupaq chaymanhina chaninchasqa kanampaq. Kasqataqsi huk lawchapi makiwan ruwasqanku qawachinankupaq, mikuykunapaqpas hinaspa maypi chay sipinakuy kay iskay sullka suyupi kasqanmanta willakun. Yachay wasi “Maleta del Tiempo”unanchasqanmanhina, chaypi riqkunaman, chaynallataq “BICENTA” imakuna willakuyku ruwasqanta muñikan kay Bicentenarionisqampa.
Ministerio de Culturapis kanqa kimsa qawachikuy “Cultura Viva”nisqan, kay ruwakunqa Perú suyupa paqarisqan punchawpi 203° iskay chunka kimsayuq wata Perú suyu Proclamakusqan punchawkasqanrayku, chaypim tarinakuykurqaku wakin tusuykuna hinallataq ñawpa raymikuna. Kay sumaqtusuykunam ñawpa taytanchikkunamanta chiqap yachasqa imayna llaqtanchikkuna tususqanku. Llapa tusuykunam llaqtankupa ayrinta riqsichimunku chaywan maypipas riqsichikunankupaq hinallataq Perú suyunchik riqsisqa maypipas tarikun sallqapi, yunkapi hinallataq chalapipas hukllawasqa kanchik, hinaspa raymichanchin hukllawasqa kasqanchikta allin sumaq tusykunawan.
51 feria de Exposiciones Típico Culturales de Monsefú - FEXTICUM 2024 nisqan ruwakurqa-Iskay pachak wata kasqan hawa chaymi karqa 20 iskaychunkamanta 30 kimsachunka anta sitwa killapi llapan Monsefú (Lambayeque) lasa ukukunapi. Chay apakusqa 80 pusaq chunka ruwaqkunawan, 40 mikuy rantikuqkunapas hinaspa llaqtapi wuñuylus rantikuqkunapas, 20 inkay chnka tata ruwaqkuna 12 chunka iskayniyuq yachaywasipi tusuqkuna, 10 chunka apuman iñiqkuna hinaspa 10 chunka kunwiyapi tusuchiqkuna. apakusqanpim, chay Proyecto Especial Bicentenario nisqampi plakata aypurqa hinaspa watatapas.
iskay chunka qanchisniyuq punchaw julio killapim, avenida Brasilpi peru suyumanta kawasayninkuna qawariykachikunku hatun parada hinallataq desfile cívico militar nisqapi, kay watam, Proyecto Especial Bicentenario hatun paradawan desfile cívico militar nisqata qawariykura, kimsa quñunasqata riksichaykuspa.:
- Juninmanta comparsa: pachak chunka tawayuq llaqta runakunam karqaku tusuqkuna takiy waqachiqkunapiwan paykunam juninmanta chonguinada tusuyta mastariykachinku.
- Ayacuchomanta comparsa, kaypim pachak chunkayuq llaqtarunakuna karqaku takiy waqachiqkuna tusuqkunapiwan kaypim Ayacuchomanta carnaval pukllayta mastariykachinku, hinaspa tukuykunapaqñataqmi.
- kay isakay pachak wata quntaypi yanapaqkuna, pachak chunka hukniyuq runakunam karqaku hinallataq takiykuna waqachiqpas. Iskay pachak wata quntay chaninchaqkunam ancha munakuywan kay ancha riksisqa desfile nisqata ñawpariykachirqaku, iskay ancha riksisqa suyukunata qawarichispa kay iskay pachak wata quntaypi qipamanta ancha riksichasqa runakunata paykunam qalinchasqa karqaku kay hatun awqanakuypi Junin hinallataq Ayacucho suyukunapi.
Festival Perú Lee, Iskay pachak watapi Ruray, Tacna suyupim apakurqa qanchis punchawmanta chunka punchaw agosto killa 2024 watakama. Iskay pachak watapi yanapakuqkunam Tacnapi Festival Perú Lee, Ministerio de Cultura- Iskay Pachak watan ruraypi kaykurqaku, kaypim runakuna riqkunata yanaparqaku Lengua de Señas Peruana nisqawan mana uyarikuq runakunata. Chaynallataqmi, Bicentenario Ñawincha Wasi tarikurqa machukunapaq, maqta sipaskunapq hinataq warmakunapaq yachachikuyta kichaykurqa.
Santiago utaq Tayta Shanti ñawpa kawsaymanta Valle del Mantaro nisqapa ancha riqsisqa raymichayninmi. Huancayo suyuqa kay raymichaywanqa ancha allin riqsisqam rikurirun, hinaspa sallqapa taytachaman iñikuyninta qawarichin. Kaymanqa rirqaku trofeokuna hinataq medallakuna Santiago Raymipi- Iskay pachak watan Ruray llalliqkunaman qustin.
16 punchawmanta 25 punchaw agosto killakaman, Parque Huamanmarcapi, apakurqa 8va Feria Internacional del Libro “Edición Bicentenario” nisqa apakurqa ñawinchay hinataq qillqay willakuy kallpanchananrayku rurarqaku, maytu qillqakunata, rantikuqkunata, ñawinchay puririchiqkunata, hukkunata qayaykuspa. Karqaku 42 editorial maytu qispichiqkunam 45 stands kichasqa kaqpi. Huancayopi yachakuqna hinataq riqkunaman watuykunku Proyecto Especial Bicentenario, Ministerio de Cultural nisqa Zona Bicentenario kichasqanman. Zona Bicentenario nisqapiqa tarikuchkan Perú suyupa qispiynin imayna apakusqan riqsinaykipaq ñawpa kawsay qillqasqa willakuypi qawachinapaq kachkan José de San Martín 1820 watapi Perú qispichiq chayamusqan hinakuna, qispisqa kasqanchik Limapi riqsichiy hinataq Junín, Ayacucho batalla apakunanpaqpuni. Hina chaynallataq, riqsichin kay qispisqa kanapaq qalliriqkunata, militar ñawpariqkunata hinataq rabonas nisqata hinataq warmikuna Libertadores kaqpi yanapakuqkunapas. PEB, nisqapas Bicenterio yanapakuqkunawan yanaparqa, paykunam riqkunata rimapayaspa yanaparqaku.
Proyecto Especial Bicentenario, Ministerio de Culturapa kaqmi, Iskay pachak watapi pachak aswannin yanapakuqkunawan, Liga Contra el Cáncer en la Colecta Pública 2024 yanapakuyman rirqa, 22 hinataq 23 agosto killa punchawkunata. Iskaynin hatun ruraypi, makinpi apakacharqaku alcanciata hinaspa achka qawaq Lima Metropolitana nisqapi carpakunata churarqapi yanapakuy quqariypi yanapakurqaku.
7 chaymanta 8 punchawta, tarpuy killapi Ministerio Cultura hatun huñupa Proyecto Especial Bicentenario, churakurqan Asociación de Criadores de Vicuña de San Juan de Tarucani (ASCRVI) “XIII Vicuña Ecotourism Festival 2024 – Bicentennial Edition”, “Chaku”sutiyuq hatun raymipi chaypaqmi yanapakurqan Comunidad Campesina, Municipalidad Distrital de San Juan de Tarucani, DESCOSUR, INKABOR, Autoridad Autónoma de Colca y Anexos y el Gobierno Regional de Arequipa. Chay ruwayqa yanaparqan atractivos turísticos nisqakunata riqsichiyta, punta costunbrenkunatapas hinallataq chaninchayta chaypi tiyaqkuna sallqa uywakunawan wikuña kuska kawsasqankuta.
Mamacha Virgen Cocharcaspa rayminmi, distritopi qapaq raymi, sapa wata setiembre killapi rurakun. Cocharcas Virgen, riqsisqa "La Mamacha Cocharcas" sutiwanpas, chay suyupi chakra llamkaqkunapa, uywa uywaqkunapa amachaqnin hina yupaychasqa, chaymantam yupaychayninqa achka anti llaqtakunamanpas mastarikun. Fiesta Patronal de Quinua 2024 raymiqa, Bicentenario de la Batalla de Ayacucho nisqapa ukupi, chaypi Perú suyupa kacharikusqa, América Latinapa paskakusqan pacha. Quinua llaqtaqa punta kawsaypa, iñiypa hiaspa llaqtapa yuyayninkuna tarinakunan pachacham.
Expo Amazónica nisqaqa Perú suyupi Amazoníapa ñawpariynin chaninchaytam maskan, tarpuqkunapa, agroindustria, turismo, mikuy rantikuna, qullqi inversiónkuna hinataq llaqtapa imayna kawsayninta kallpanchaspa. Kay ruraywanqa maskanku suyupi qullqi miraynin kallpanchayta hinataq ñawray kawsaykuna riqsichiyta hinataq suyukuna kaqkuna makipurachiyta; chaynallataq kay wata Bicentenario ruraypiqa Brasil, Bolivia suyu wawqinchikkuna chayaykamurqaku. Proyecto Especial Bicentenario kaqmantam kay sullunchaykuna apakurqa llaqta runakunam hinataq riqkunaman huk allin qawarichiy ruraykunawan riqsichinanrayku.
Festividad Virgen de la Merced nisqam, ancha chaniyuq Juliaca-Puno suyupi, ruraykunaqa qallarirqa iñikuy religión raymichaywan, qatiqmanñataq suyupi kikllu riqsisqanta virgenpa kaqninta wantuwan muyuchirqaku, takikunawan, rezakuykunawan hinataq llaqtakunapa sinchi iñikuyninwan risqankuwan. Kay wantuwan iñikuy purichiyqa tukun Templo La Merced nisqapa punkupim tukurqa, Juliaca suyupa mamachan allin kaq imayna kawsaynin kaqman hapipakuspa: Virgen de la Merced yupaychay, altiplanopi apakurqa banda música waqaptin kusikuywan sumaq tusuyninta qawachistin Plaza Bolognesi nisqapi Virgen kasqanman hinataq palco kasqanman chayarqaku, chaymanta chay llaqtapa plaza chawpinman purirqaku hinataq kunan wata Bicentenario Rurayninpi, PEB qurqa 05 trofeokunata sapa tusuypi llalliqkunaman.
Ministerio de Culturapa, Proyecto Especial Bicentenario kaqnin tarikurqa Tumbes suyu Plaza de Armaspi Festival Binacional Turismo hinataq Paz Bicentenario Rurayta raymichay ruraypi karqa, Karu qawanawan qinaykachispa, riqkunataqa apaykunkupampas de Chacamarca qawachiywan kawsariykachinku Perú suyupa independencian batalla kaqta. Bicentenario yanapakuqkuna riqkunataqa kay ancha sumaq kawsay kaqwan yachaykachinku qipa wiñaykuna ñawpa kawsaymanta yachanankupaq. Raymichay, Gobierno Regional de Tumbes hinataq Municipalidad Provincial de Tumbes rurasqanqa, kallpancharqa Ecuador suyu hinataq Perú suyuwan kawsaynin riqsinakunankutam, aswan 50 qawanapaq kichasqa kaqkunawan. Kay ruray pacham Proyecto Especial Bicentenario qurqa Led qillqakunata “Tumbes Bicentenario” willaywan hinataq instituciónkuna kay ruraq raymichaywan. Chaynallataqmi, quyqurqaku Biblioteca Bicentenario maytukuna akllasqata. kay ruraymi kaqmanta sullunchakurqa Perú suyu kawsayninkuna hinataq ñawpa kawsaykuna riqsichiy rurayta, iskay pachak independencia wata kasqanrayku.
Semana jubilar “Kawsachun Pucallpa 2024”, 04 punchawmanta 13 punchaw octubre killakaman,Bicentenario hinawan riqsichisqa karqa, 200 wata Perú suyupa independencian kasqanrayku. Ministerio de Culturapa Proyecto Especial Bicentenario nisqaqa raymichay kawsaykuna riqsichiy, desfilekuna hinataq kawsay sapikuna qawachiy ruraypi, amazaníapa kawsaynin hinataq suyupi pim kayninta qawachiypi kaykurqam. Hatun rurakuypi corso llalliqkuna, yachay wasikuna desfilen hinataq llaqtapa tusuykunapi llalliqkuna riqsinanpaq tawa trofeos Bicentenario nisqa karqa. Chaynallataq, llaqtapa riqsichiynintahina llaqtapa sutinta qinarqaku luces LED letras volumétricastas nisqawan. Chaynallataqmi karu chiqap hina batalla de Junín qawanapaq hina yapasqa, Bicentenario yanapakuqkunapa yanapayninwan. Kay ruraykunawanqa kaqmantam sulluncharqa Perú suyupa kawsayninkuna hinataq ñawpa kawsayninkunata, Bicentenario watapi kawsay sapi hinataq patría munasqanrayku kallpanchanku.
08 octubre killa 1669, San Nicolás de Tolentitno de Caxabamba llaqtapim Santísima Virgen del Rosario hatun iñikuyta paqarichirqaku hinaspam chay punchawllapi Cofradía del Santísimo Rosariopas paqarichirqaku. Kay 08 octubre killatam 355 wata karun payman hapipakusqanku hinataq iñikusqaku. Kunan wataqa, aswan allinta raymichananraykum Perú suyupa independencian qispisqan Bicentenario raymichaypiwan karqa.
Ayacucho suyu, Huamanga provincia, Plaza de Toros, distrito de Quinuapim 05 hinataq 06 punchaw octubre killata, “Festival internacional de canto a la libertad” apakurqa, kaytaqa Municipalidad Distrital de Quinuam CXVII distrito de Quinuawapa watan - Bicentenario Ruray kaqpi rurarqa.Raymichaymanqa chayaykunku 500 runakuna achka ruraykunawan: hatun takiy tusuy suyupi hinataq llaqtapi artistakunawan, mikuy ranti raymi hinataq ruraq maki hinataq tuta chayamuptin 06 octubre killata distrito de Quinuata raymichan.
Quinuapa hatun plazampim 07 punchaw octubre killapi 2024 watapi, CXVII distrito de Quinua creación política paqariy punchawninta raymichaykurqaku -Bicentenario riksichikuynimpi kaymanmpi 200 runakuna karqaku, misa iñiywan qallariykurqaku desfile civico escolarta qatiykachirqaku chaymanta lliw kay Distritomanta hinallataq Ayacucho sullka suyumanta umalliqkunawan sesion solemne hinallataq brindis de honor nisqata saminchaykurqaku. kaypim director ejecutivo del PEB umalliqtan riksichaykurqaku Huésped Distinguido kasqanwan kay saminchaypi.
Bicentenario independencia qaypay raymichakuynin kasqanraykum, Abancaymanta IE Miguel Grau yachay wasim XXV kusikuyllawanña Pasacalleta 235 wata quntaynin kasqanrayku chaninchaykunku, kaypim llapa yachaqkuna, tayta mamakuna, lluqsiq yachaqkuna tukuy nastin tusuykunata kawsayninkuman hinata ñawpariykachinku astawan chaninchasqa kanampaq. kaymanmi llaqtarunakunam hinallataq watukuqkuna kay raymichayman asuykamunku. Kay pasacallepim yachaqkuna, tayta mamakuna, yachaqkuna hinallataq umalliqninkuna kaypi unanchaykurqaku kay raymichayta.
Festividad de la Virgen de la Merced-Bicentenario llalliqkuna riqsiy quymi, Independencia del Perú qispisqa kasqanta Bicentenario raymichay ruraykuna apakurqa, Juliaca suyu riqsichisqa raymichaykuna kaqpi. Kay ruraywanmi llaqtapa kawsayninta religiónllantachu raymicharqaku, ichaqa suyupa independencia kawsay allin kasqanta.
Independencia aypasqanchikpa 200 watanta raymichaspankum, Asociación Deportiva de Pickleball Perú hinataq Fundación Cabieses, Proyecto Especial Legado, Municipalidad Distrital de San Luis, Instituto Peruano del Deporte (IPD) hinataq Proyecto Especial Bicentenario nisqapa yanapayninwan Copa Mundial de Pickleball - Bicentenario kaqta ruraykunku. Copa Mundial de Pickleball, huk hatun sasa pisipaq pukllaqkuna tiksi muyu atipanakuypi suyunmanta pukllaq rinmanku, chayraqmi apakurqa lliw tiksi muyuwan Videna (Limapi) 26 hinataq 27 punchaw octubre killata. Kay hatun rurayqa ancha riqsisqam kaykun deporte kaqpi, huñunakuykan achka llalliqkunata lliw tiksi muyumanta llallinakuy hinataq camaradería kaqpi.
31 punchaw octubre killa 3 punchaw noviembre killakamam, “Perú 1824. Sabor y libertad” yachay riksichiyta ruwaykurqaku Perú Mucho Gusto Edición Bicentenario hatuypi, Costa Verde kasqampi. Ministerio de Culturamanta Proyecto Bicentenario imaynatam ñawpaqta independencia qaypanapaq mikuna karqa hinallataq usunkunaman hina kaqta qawarikuykunata riksiykachinku . kaypi karqa locro, ceviche hinallataq chupe misky mikuykuna.kayman llaqta chayamurkunam riksiykunku imaynatam aqata ñawpa watakunapi ruwasqankuta chaynallataq qatipakuykunku yuyarisqa qapaq runakunata, San Martinpa desembarco kasqantam realidad virtal kasqampi qawariykurqaku , hinallataq Junin hinallataq Ayacuchowan awqanakuymanta realidad mmixta kasqampi yachapaykurqaku. kay hatuypim 150 sullka suyukunamanta unanchaqkunam aswan allin usunkunaman hinata hinallataq peru suyumanta misky mikuykunata kaypi riksiykachinku.
Ayacuchana takipa punchawnin huk raymichaymi apakun Ayacuchopi sapa 06 noviembre punchawta. Kay raymichayqa suyupi sumaq taki kawsay kaqtam raymichan, anchaqa chay huaynokunata hinataq yaravíes, ayacuchopa ñawpamanta takin kaqta. Kaytaqa rurayta qispiykachirqa Proyecto Especial Bicentenario hinataq Municipalidad de Huamangawan kuskam, Ayacuchana tikinchikpa punchaw raymichanayrayku hinataq kawsay sapinchik hinataq riqsichikuyninchik kallpanchananrayku, kaypim karqa takiykuna, yachapakuqkunapa takiynin, hinataq suyupi hatun riqsisqa takiqkuna raymichay. Kay rurayqa ñawpaq ruraymi karqa Independenciapa Bicentenarion raymichanapaq, kayqa Huamanga runakunapa riqsichikuynintam kallpanchan hinataq kuskancharqa independencia Bicentenario raymichayninta Huamanga llaqta runakuna kawsaynin kasqanta.
Lambayeque sullka suyum XI Congreso Nacional de Arqueología Edición Bicentenario nisqa hatun rimanakuyta chaninchaykura, kay yachaymi arqueólogos kaqkunapaq kara, hina kaykuna yachapakuqkunapaq hinallataq suyupi llaqtarunakunapaq. kaypim Arqueólogos Ruth Shady, Walter Alva, Daniel Sandweiss y Carlos Elera ancha riksichasqakuna yachayninkunata ponencias magistrales kasqampi yachayninkunata mastariykachinku.
Kay hatuschaymi minkaykurqa tarpuqkunata, qawa suyuman rantipaq apachikkunata hinataq café yachay sapakunata, tiksi muyukunam miski café peruano kasqanta chayachiyta munaspa, qullqita astawan mirananpaq. VIII Feria Internacional de Cafés Especiales – FICAFÉ 2024 – Bicentenario ruraynin puririchiyqa, apakurqa Tingo María -Huánuco llaqtapim, distrito Rupa Rupa, provincia de Leoncio Prado, Playa Tingo nisqa llaqtapi jueves 07 punchawmanta domingo 10 noviembre killa 2024 watapi.
Batalla de Ayacuchopa 200 watan raymichay ruray kasqanpim, Proyecto Especial Bicentenario rirqa Danza de las Tijera nisqapa punchawnin rurayninman, acnha arte UNESCO nisqapa Patrimonio Cultural Inmaterial de la Humanidad hinawan riqsisqan. Kay tusuyqa tupachin yachayta, takiyta, kallpachakuyta hinataq aya pachawan tupanakuyta, mana arte hinallachu riqsisqa, aswanqa sallqa llaqta runakunapa kawsayninkuna espiritual hina. Proyecto Especial Bicentenario yanaparqa suyupi kawsay sapi ancha allin kasqan qawachiyta maskaspa, suyupa kawsayninyta hinataq suyupa kayninkuna kallpachay qawachinanraykum.
Morropón provinciapim, huk wata hinañam “Semana de la Identidad Morropón Chulucanas, Edición Bicentenario” sutichasqata ruwachkanku tukuy nastin llaqtankupa ukunsu hina, kawsayninkuman hina kallpachayta tukuy ima llaqtankupi kaqta riksichiyta, mikuyninkunata, taki tusuyninkunata chaynallataq kaypi tarpusqankunata, chayman hina Morropon - Chulucanas provinciata astawan riksichiypi churanqa, ñawpa kawsayninkunaman hina. kay identidad regional semanam 15 punchaw 24 punchakama noviembre killapi Chulucanas Provinciapi apakurqa. Kaypim Proyecto Especial Bicentenario 02 trofeos Bicentenario hinallataq 12 medallas nisqakunata quykura Bandas Escolares hinallataq Concurso Nacional de Tondero atipakuypi llalliqkunaman, kay ruwaykunatam ñawpariykachirqaku astawan kawsayninkunaman hina hinallataq usunkunaman hina chaninchasqa mastarisqa kanampaq.
Quinuapi municipalidad distrital “Encuentro Internacional de Ceramistas - Edición Bicentenario” nisqata chaninchaykun, kaypim quñunaykun kaypi llinkaqkunata lliw suyumanta hinallataq qawa suyukunamantapas, Batalla de Ayacucho Bicentenario raymichakuynin kasqanrayku. Kay raymichayqa Quinuapa plazampim ruwaykurqaku suqta punchawpi.
Huancayo llaqtapi Plaza Huamanmarcapim, Expo Maratho nisqata rurarqa Municipalidad Provincial de Huancayo 22 hinataq 23 noviembre killata. 24 noviembre punchawtam XXXVIII Marathon Internacional Los Andes 2024 apakurqa, provincia Jauja (Ataura) estadio Huancayo (Meta) kaqpi 42,195 km karuyuqpi hinaatq pacha chiriynin 3,200 m.s.n.m nisqapi. Kay deportiva atipanakuyqa hatun fondistakuna suyunchikpi paqarichikmi, hinataqmi tiksi muyupi riqsisqakarqa suyukuna hinataq tiksi muyunamanta atletakuna kaypi tarikusqanwan, ñawpa ruraymanta empresa pública hinataq privada nisqapa yanapayninwanmi. PEB 05 trofeokunata hinataq 04 medallakuna qurqa.
Bicentenario riksichiypim “Huaura Santuario de la Libertad” semana apakurqa 16 punchaw 27 punchawkama noviembre killapi kaytam ruwaykurqaku Proclamación del Primer Grito de Libertad en Huaura 204 wata quntaynin raymichakusqanrayku, kay Bicentenario riksichiypi ancha chaniyuq karqa, tukuy nastin kawsayninchikman hina kallpachayta chaninchayta maskayta munaspanku, ancha llamkaykunata usunchikunaman hina, ñawpa kawsaykunaman hina, lliw pachamama riksiykunawan hinallataq yachaykunawanmi ñawpariykachirqaku kaykunawanmi legado nisqakuna hinallataq ñawpaq qapaq sinchi yuyarisqa llaqta runakunata riksichayta munanku.
Bicentenario wayna sipaskunapa suyupi tinkunakuynin tukuy ima ruwaykuna qispichinapaq, tukuy niraq kawsayninkunaman hina, llaqtarunakunawan rimanakuy, lliwa wayna sipaskuna hinallataq kamachikuqkunawan kuskanchakuspa llamkaykunata ñawparichinku Política Nacional de Juventud nisqapi kallpachaspa chaninchanankupaq, suyunchikpi aswan chaniyuq kasqanrayku, iskay pachak wata quntayninta independencia del Perú raymichanapaq, kay llamkaykunawanmi lliw wayna sipaskuna hatun llamkay agendas regionales de juventud kasqapi kanakupaq chaninchaykunku allin hamutayninkunapi, wayna sipaskuna allin llamkaykunata tarinampaq, llaqtankupi umalliq akllaykunapi, ministeriokunawan tantianampaq, gobierno regionalwan hinallataq municipiokunawan rimanakunampaq chay políticas públicas de juventudes kasqampi allin llamkaykuna riksichisqa kanampaq, kaytam Política Nacional de Juventud al 2030 kasqanrayku chaninchaykurqaku.
Bicentenario tukuynintam iskay chunka waranqa aswannin runakuna raymicharunku
Iskay Pachak Watapa tukuyninta raymichanankupaqpi iskay chunka waranqa aswannin llaqta runakuna tupanakuykunku. “Perú 1824” escenapi ruraykuy takiyta, teatro hinataq tusuykunatam qawaykachin Ballet Folclórico Nacional nisqa, hinataqmi indepencia imayna apakusqanta willaykun. Tarikurqakutaqmi pichqa pachak tukuy niraq takiqkuna, kaykunam karqaku: Los Hermanos Yaipén, Los Mirlos, Los Shapis, Dina Paucar, Gian Franco Bustíos, Antonio Cartagena hinataq Ruby Palomino nisqakuna.
Yachay wasimantam Batalla de Ayacuchopa Bicentenarionta raymichaykunku
Villa el Salvadorpi, Institución Educativa Pachacútec nisqapim kimsa pachak aswannin yachapakuqkuna Batalla de Ayacucho nisqata ruraykunku watapi yachay rurasqanku hinata. Ruraykunaqa tukuy niraq áreakunapi yachaykunatam kuskanchaykun hinataqmi kaytaqa rurarqa huk comité ñawpa sapi kawsay riqsiq hinataq imayna kasqan yachaq. Yachapakuqkunaqa Perú suyupa ñawpa sapin imayna kasqanta yachapakuykunku, huñunakuspa llamkayta puririchispanku hinataq expresión artística nisqata ruraspanku.
Batalla de Ayacucho nisqapa iskay pachak watan
Isqun punchaw diciembre killatam Batalla de Ayacuchopa iskay pachak watanta raymichay karqa, llapa Perú suyupi umalliqkunawan chaynallataq Argentina, Chile, Bolivia hinataq Colombia nisqa tiksi muyupi umalliqkunapas tarikurqaku. Huk ancha hatun allin rurayqa karqa Ayacucho pampapi monumentopi placa yupaychay kichaymi, ministros de Estado nisqapa rurasqanku hinataqmi tarikurqaku 2200 actorkuna kaqmanta kawsariykachirqaku ñawpapi batalla Ayacucho imayna apakusqanta. Kay raymichayqa tupanaykachirqa 32 000 aswaynin llaqta runakunata.
Ayacuchopi Bicentenario Raymichay
Ayacuchopi Iskay Pachak wata 2024 raymichayqa huñurqa iskay chunka waranqa aswannin runakunatam kimsam punchaw raymichay apakusqanpi. Rirqaku 20 artista ñawpa hina llamkaqkuna, tukuy mama suyupa suyumanta ruraq makikuna hinataq 42 mikuy ranti tukuy suyupi kaqkuna.
Batalla de Zepita nisqa yuyaymanay
24 hinataq 25 killa agosto killatam Chua Chua pampapi, Batalla de Zepita nisqapa 201.° raymichaynin karqa, kaypiqa kaykurqaku 15 000 aswannin runakuna. 24 agosto killatam batalla imayna apakusqanta qawachirqa, Dirección de Cultura de Puno hinataq Ejército peruano. 25 agosto punchawtataqmi desfile cívico hinataq raymichaynin punchawtapas rurakurqa, Proyecto Especial Bicentenario, Percy Barranzuela, umalliqpa tarikuyninwan.
Congreso ñawpa sapi kaqmanta tiksi muyukunawan "America suyukunapa Qispiyninkuna"
Kaykurqaku 27 magistrales rimaqkuna hinataq 68 rimaqkuna, Perú suyumanta hinataq tiksi muyukunamanta. Congresoqa minkaykurqa 1741 runakunam chayaykurqaku 20 mesapi rimaqkunata uyariq, 14 maytukuna riqsichik, 7 mesa siminakuy, 2 magistral mesakuna, 1 cortometraje qawachiy chaynataq qallarinapaq hinataq hatun rimanakuy tukunanpaq raymichayman.
Batalla de Junínpa Bicentenario takikunawan raymichay hinataq Luminariakuna akchi ratachiy
CKay hatun punchaw raymichay wichqananpaqmi ruraykurqaku huk raymichayta Junín Plaza Libertad suyupi. 18:00 horasmanta. Kay hatun raymichayqa apakurqa llaqtapi, suyupi hinataq mama suyupi artistakunawanmi. sutillapas qawarisqaykuman hinaqa tarikurqaku 3000 qawakuqkunamanta aswannninraqmi. Chaynallataqmi tutayay chayamusqan pachapi Chacamarca santuario Histórico kaqpi luminariakuna ratachiy karqa Vencedores de Junín Monumentopi.
Batalla de Junínpa Bicentenario punchawnin
Gesta militar nisqapa 200 watan unanchaypa hatun punchawnin rurayqa raymichaywanmi qallarirqa, kaypiqa tarikurqaku 10 000 runakunapa aswanninmi, Lliw llaqta runakuna, Ejecutivo, Legislativo, suyukunapi, llaqtakunapi, llaqta runakuna umalliq,, tiksi muyukunapi minkasqakuna hinataq diplomáticas kaqkunam kay ruraypiqa kaykurqaku; kay protocolo nisqataqa Ministerio de Defensa rurarqa. Chay ruraypa qatiqninmanmi desfile cívico militar qallarirqa fuerzas armadaspa tarikuyninwan hinataq 4 punchaw agosto killapi desfile cívico llalliqkunawan.
Junín unanchaypi gala cultural
Junín Iskay pachak Gala Tutaqa qallarirqa Ballet Folclórico Nacional del Perú nisqapa tarikuyninwanmi, Batalla de Junínpa héroekuna unanchayta ruraykunku, takiwan, tusuywan, actuación hinataq audiovisual qawachiywan. artistakunam riqsichin tusuykunata hinataq suyupi ñawpa takikunata, Huaylarsh, Jija, Carnaval Marqueño hinataq Chonguinada. Chaynallataqmi galapiqa batallamanta hinataq Gloriosos Húsares de Junín nisqapa qillqan retretanta qawachirqaku. 1000 runakunapa aswanninmi riykunku Gran Teatro Nacionalpi hatun rurayman.
Batalla de Junín Bicentenario yachay wasipa desfile cívico
Rirqaku Junín suyumanta hinataq tiksi muyumanta delegaciónkuna. Llalliqkunam chaykiykunku Trofeo Bicenterio nisqata hinataqmi kuskanchakuykurqaku 6 punchaw agosto killapi parada cívico militar rurayman, Junínpi batalla 200 watakuna raymichayman. Kay ruraymanqa chayaykurqaku achka umalliqkuna, 44 delegacionkuna hinataq 4000 riq runakuna.
Feria Internacional del Libro 2024 Iskay Bicentenario riksichiypi
Proyecto Especial Bicentenario coorganizador hina kaykurqa 28.a FIL de Lima hinaspa anchata kallpachaykun Edición Bicentenario nisqawan sutinchaykuspa. FIL 2024 nisqaqa Independencia del Perú qispisqa kananchikpaq, Ayacucho hinataq Junín batallapa apakusqanmanta 200 wata kasqantam raymichaykunku. Programa cultural, Franja Bicentenario kaqmi karqa Repúblicamanta hinataq Independenciamanta hamutanapaqpuni, hinataq qipa wiñaqkunata astawan kuyakuywan ñawinchayninta kallpachanankupaq.
Qallariy “Cultura Sin Barreras” Riqsichiy
Ñawpaq edición kaqnintakamanmi “Cultura sin Barreras” Lengua de Señas Peruana (LSP) nisqata yachachirqaku 271 voluntariokunata 23 Perú suyumanta kaqkunata. Chay yachachiy quy qallarisqamantam, Ministerio de Cultura hinataq Proyecto Especial Bicentenario 11 ruraykunata yaykunankupaq qallarirqaku chaymanmi Bicentenario voluntariokuna yaykurqaku, yuyaymanachirqaku 22 887 runakunata servicios culturales nisqantakaman mana pinqanakuy hinataq kuskalla kananpaq kallpachananrayku. Kay qallariywanqa Premio Metropolitano de Voluntario 2024 kaqta llallirqa “Entidades Públicas” nisqapi Municipalidad de Lima.
Bicentenario yanapaqkunam rirqaku programa voluntariokuna Juegos Olímpicos hinataq Paralímpicos de París 2024
Perú suyupi isqun maqta sipaskunam akllasqa karqaku voluntariokuna hina Juegos Olímpicos hinataq Paralímpicos París 2024, Francia, nisqapi yanapanankupaq, yachachisqa hinaspa llaqtapi certificasqa karqaku Proyecto Especial Bicentenario Ministerio de Cultura Yachanapaq programa “Rumbo a París 2024”, Embajada de Francia, France Volontaires hinataq Instituto Peruano del Deporte nisqawan kuska qallarisqankupi.
Yachay wasikuna Bicentenario Allin Ruraykuna Hatuschay
Ministerio de Cultura nisqapa qipanpim aparkuqa “Llaqtakunapa Allin Rurayninkuna Hatuschay” huk hatun riqsirqa II.EE llapa qallariy Experiencia Bicentenario en la Escuela (EBE) nisqapi kaqkuna hinataq yachay wasikunapi llaqtamanta yachaykuna kallpachayta maskaspa. Rurakurqa rikuchiykuna hinataq escenificacionkuna artística llaqtakunapa allin ruraykuninkunata yachapakuqkuna hinataq yachachiqkuna rurasqanta. Hinataqmi rurarqaku Comunidades Lectoras Bicentenario huñunakuyta qawachispa Biblioteca Bicenterio kaqpi riqsiykachinku.
Bicentenario raymichay Iquitospi “Ñawrayninchik Kuskanchawanchik”
Iskay pachak wata Iquitospi raymichaymi huñurqa 48 000 aswantin runakunata raymichay punchawkuna puririchisqa punchawpi. Rirqaku 52 mikuy rantikuqkuna kaykunam suyupi ancha allin miski mikuyta munachikurqaku, 26 artista ñawpa hina ruraqkuna hinataq ruraq makikuna (Concurso Bicentenario 2022 llalliqkuna), kaykunam qawachirqaku hinataq rantikurqaku arte rurasqankuta.
Batalla de Habana ñawpa sapi kawsay 200 watankuna
Rurakurqa huk hatun raymichay hinataq huk escenificación qawarichiy Batalla de Habana imayna kasqan raymichay. Patriotakuna puntapi kaq coronel Nicolás Arriola batallapi ancha riqsisqa hinakunatam unancharqaku; atipayninwanmi qispichisqa karqa Perú suyupi Amazonía. Kaykurqaku 500 runakuna aswannin, umalliqkuna, artistakuna hinataq llaqta runakuna kamachiqkuna.
Junínmi raymicharqa kusikuywan 200 wata Simón Bolivar chayamusqanta
Unancharqaku iskay pachak wata Simón Bolívar, Perú suyuman chaymusqanta. Raymichay rurayqa qallarirqa plaza de Armas de Junínpi alcalde Elio Zevallos umalliqpa qallariyninwan hinataqmi Alexander Yáñez Deleuze embajador venezolanopas kaypitaqmi tarikurqa hinataq huk umalliqkunapas. Riqsichirqaku América Latina qispisqa kananpaq Bolívar nisqapa ñawpapi kayninta, Venezuela hinataq Perú suyupa rimanakuyninta, hinataqmi apakurqa rimanakuykuna hinataq yachachiy ruraykuna ñawpa legado hamutaymanta tanqananrayku. Rurayqa kaqmanta kallpachaykun ñawpa sapi hinataq Junín suyupa kawsaynin kallpachananraykum.
Batalla de Junín 199° watan raymichay
Batalla de Junínpa 199 watanmi raymichakurqa tukuy niraq ancha allin ruraykunawan, “Vencedores de Junín” monumento achkichiywan hina; huk hatun unanchay Chacaarca qapaq ñawpa waka kaqpi, Kamachikuq Dina Boluarte nisqapa umalliyninwan, Húsares de junín; yachay wasikunamanta hinataq organización civilmanta delegaciónkuna gala hina pachakusqawan, tarikuyninwan desfile cívico hinataq militar rurakurqa, hinataq tukunanpaqñataq juegos artificiales tuqyachiykuna hinataq hatun raymi takiykuna karqa. Rurayqa raymicharqa suyu huñuytam hinataq warmi qari héroekuna kay qispichiqkunata unancharqa.
Bicentenario yanapaqkunawan qapaq ñawpa kaq pichay
2023 hinataq 2024 watata, waqaychay kallpachananrayku hinataq Suyupi ñawpa patrimorio harkanayrayku, 341 Iskay Pachak watapa yanapaqninkuna rirqaku 8 punchaw pichay ruraykuq hinataq llaqta runakuna yachachiywan sunquchachiq, Ministerio de Culturpa makipuranakuykuspa llamkaq. Ancha allinqa kay ruraykunawanmi, 46 000 tiyaq runakunaman, qapaq ñawpa kaqninchikkunapa wasi masinkunaman chayayta maskaykunku.
Bicentenario Yanapakuqkunam runakuna yanapay “Yanapay kawsay” qallariyman ripakurqaku
Ministerio de Culturawan Proyecto Especial Bicentenario nisqawan kuskanchakuykurqa Cieneguilla, Cantagallo, Santa Eulalia, Huaral hinataq Piurapi parawan lluqlla runakuna kirisqa sasachakuypi kaqta yanapannanrayku kuskanchakuykurqaku. Kay ruray kasqanpim, huñuykurqaku 7.67 tonelada allin pachata hinataq mikuykuna mana ismuqta, puchquqta apachirqaku kirisqa sasachakuypi kaq llaqtaman.
Bicentenario yachapakuymi yachachirqaku Bicentenario yanapakuqkunata
Iskay pachak watapi yachachiy Programan karqa huk imayna ruray llaqta runakunapa allin kaynin, yachasqan kallpachay certificanapaq rurakurqa, yachapakuqkuna, yanapakuqkuna hinataq organiciónkuna umalliqkunapaq. Kay CVA (Comunidad Virtual de Aprendizaje) nisqantakamanmi, tawapi yachachiykunata rurarqaku: ñawray kawsay, takyachiyqa, kuskanchasqa hinataq suwakuy manaallin ruray chinkachiymanta, hinataq ñawpaman puririy hinataq kuskanchay. Iskay pachak watapi 950 yanapakuqkunam kay programapi kaykurqaku.
Suyukunapa tupanakuynin “Hatun suyuta rurastin” Iskay pachak watapi 2022 yanapakuqkuna
Kay qallariymi maskarqa tukuy suyupi yanapakuqkuna organizaciónkunapa umalliqnin makipuranayta, musquchiyta hinataq yachachiy kallpachayta, Iskay pachak watapi Perú suyu qispichiyninpi yanapay maskanayrayku. Chayarqa 122 yanapakuqkuna tawa suyupi Cajamarca, Chiclayo, Trujillo hinataq Huarazpi kaqman.
José Olaya Balandra heroe hina kasqanpa Bicentenarion
29 punchaw junio killa 2022 watatam, waranqa wasi masikuna hinataq Chorrillospi challwa hapiqkuna José Olayata 200 watan kasqanta unancharqa. Huk desfile cívico apakurqa, llaqtapi junta vecinalwan, challwa hapiq asociacionkunwan, yachay wasikunawan, llaqta huñukunwan hinataq sobrino tataranieto Sabino Balandrawan. Raymichaypiqa karqa tukuy niraq ñawray kawsay ruraykuna opereta nisqata qawachirqa hinataq tukuy niraq takiyta mártir Olaya paqarisqanta unanchanankupaq rurarqaku.
Runakunapa allin kananpaq Campaña “Retos del Bicentenario nisqa”
Rurarqa “ Retos del Bicentenario”, huk campañata ñawray runakunapaq hinataq llaqtakuna allin kananpaq. Maskarqa suyupi hatun sasachakuykunamanta lluqsiyta, kasqanchikpi qachachay kaq, mana allin mikuy hinataq yawar quqkuna mana kaqmanta hinakuna.
Iskay pachak watapi yanapakuy qallariy riqsiy: Suyuta Rurastin 2021”
Yanapay qallariy atipanakuy “Suyuta ruraastin 2021” ancha allin yanapata organizaciónkuna rurasqan riqsiytam maskarqa, qallariyninkuna yuyasqa kananpaq hinataq ñawpa wiñaykunata kallpachakunankupaq. kaymanmi atipakurqaku 183 organizaciónkuna tukuy suyumana, hinataq 16 qallariykuna atipaqta llallichirqaku.
201 wata Huaraz suyu qispisqanta unanchay ruraywan hinataq Toribio de Luzuriaga hinataq Mejíata raymichay
29 punchaw noviembre killatam raymichay apakurqa hinataq huk desfile cívico militar, chaypim llaqtapa ummalliqninkuna tarikurqaku, Chaymantam, unanchay ruray Huaraz llaqtapi 29 punchaw noviembre killata Día Cívico hina kananpaq ordenanza ñawinchaywan qallarirqa. Kay ruraylla harkasqam karqa llapan waqaychaywan Pandemia covid-19 unquy pachapi tarikusqanchikrayku. Rurarqaku taki hinataq artísticas tusuy huaracina qawachiyta llaqta runakuna kusirikunanpaq.
Bicentenario yuyarisqa suyupi hatun rimanakuy
29 punchaw noviembre killatam raymichay apakurqa hinataq huk desfile cívico militar, chaypim llaqtapa ummalliqninkuna tarikurqaku, Chaymantam, unanchay ruray Huaraz llaqtapi 29 punchaw noviembre killata Día Cívico hina kananpaq ordenanza ñawinchaywan qallarirqa. Kay ruraylla harkasqam karqa llapan waqaychaywan Pandemia covid-19 unquy pachapi tarikusqanchikrayku. Rurarqaku taki hinataq artísticas tusuy huaracina qawachiyta llaqta runakuna kusirikunanpaq.
Comunidad Virtual de Aprendizaje (CVA) paqarichiy
Programa Voluntarios del Bicentenario nisqam CVA nisqata paqarichirqa, huk digital ruraymi 37 curso yachachiykuna llaqta runakunapaq, chaykunamantam 31 españolpi kachkan hinataq 6 quechuapi (Chankapi). CVA nisqaqa plataforma hinataqmi kan riqsichinapaq hinataq tukuy suyupi yanapakuqkuna tukuy niraqpi minkasqa qillqakunankupaq. Proyecto Especial Bicentenario del Perú wichqakuyninpim, CVA nisqapi qawarqa 115 000 yanapakuqkuna qillqasqata hinataq 95 593 yanapakuqkuna yachapakuqta (virtualpi hinataq presencialpi).
200 watakuna Huaurapi Qispisqa kaynin Qawarichiy
27 punchaw noviembre killatam, llaqtapa hatun plaza chawpimpi raymichay apakurqa, kaypim kachkan ñawpa balcón- kaymantam- ñawpa willakuy kasqanman hina-San Martín qispisqa kananchikpaq hatun willakuyta riqsichirqa. Kay hatun rurarpiqa karqa suyu kamachikuq, Francisco Sagasti hinataq Ministro de Cultura, Alejandro Neyra, kay ruraypim huk musquy republicano kasqan hamutay kaqmanta rurayta kallpancharqaku.
Bicentenario paqariqkuna COVID-19 kaqta atipanku
Kay qallariytam emergencia sanitaria COVID-19 nisqapi rurarqaku, suyupa utqayman sasachakuynin yanapaypi gobierno kamachikuqpa llamkaqninkuwan rimanakuspa. Puririchiyqa karqa virtualninta yanapaqkunapa qali kaynin waqaychananrayku, hinataqmi rurarqaku suqta llamkaykunata Ministerio de Salud, Ministerio de Desarrollo e Inclusión Social, Ministerio de Economía hinataq Finanzas, hinataq Ministerio de Defensa nisqapa llamkayninkuna qallarisqan yanapankurayku.
- 10018 yanapaqkunatam puririchirqaku.
- 245 478 Peru suyupi runakunam kay ruraywan yanapasqa karqa.
- Gestión Públicapi allin ruray riqsiykuna Ciudadanos al Día (CAD) nisqapa 2020 hinataq 2021 watapi qusqa.
Iskay pachak watapi yanapaqkuna raymichay
Llapa tiksimuyupi yanapaqkunapa punchawnin kasqanraykum, Perú suyupi Proyecto Especial Bicentenario “Suyu” raymichayta rurarqa, huk hatun ruray Iskay pachakpi yanapaqkunapa llamkaynin riqsinayrayku ruray, chaynallataq pachamama waqaychaypaq yanapaqkunata. sapa kaq rurayninpi, virtualninta utaq presencialninta ruraspa, kay raymichaymi qurqa mana qullqillapaq yachachiyta, rimanakuykunata, huk yanapay hatusta, show artísticokunata kaqmanta qawachiyta yanapanakuy yachayta astawan kallpanchayta maskanayrayku.
Tiksi muyu Congreso: Océano pacífico Sallqantin
25 hinataq 26 noviembre killa 2019 wata punchawpim Universidad Nacional Mayor de San Marcos nisqa Centro Culturalpa Salón de Grados nisqapim karqa Tiksi muyu Congreso “Océano Pacífico Sallqantin: Qispisqa kananchikpaq qawachiy ñawpa kawsay kaypi 1820-2020”. Kay hatun ruray yachaypim perú suyumanta hinataq tiksi muyumanta 23 yachaysapakuna huñunakurqaku. Congresopiqa kaykurqaku 124 runakuna riqkuna.
